حسين مير حيدر

53

معارف گياهى ( فارسى )

تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى بررسيهاى متعددى در مدارك فنى مختلف منتشر شده كه از نظر اهميتى كه اين گياه در طب سنتى دارد انواع بررسىها در اينجا ذكر مىشود . در يك بررسى وجود اسانس روغنى فرار در گياه تأييد شده است و به علاوه گزارش شده است كه گياه حاوى گلوكوزيد گلوكوتروپئولين « 1 » است . در بررسى ديگرى گلوكوزيدى به اسم تروپئولوزيد « 2 » را ذكر كرده است ، از نظر ويتامينها نيز گياه غنى از ويتامينهاى A و C مىباشد . در هريك صد گرم از گياه ( قسمت قابل خوردن ) خام و تازه تره‌تيزك مواد زير وجود دارد : آب 4 / 89 درصد ، پروتئين 6 / 2 درصد ، چربى 7 / 0 درصد ، هيدراتهاى كربن 5 / 5 درصد ، كلسيم 81 ميلىگرم ، فسفر 76 ميلىگرم ، آهن 3 / 1 ميلىگرم ، سديم 14 ميلىگرم ، پتاسيم 606 ميلىگرم ، ويتامين A 9300 واحد بين المللى ، ويتامين C 69 ميلىگرم ، نياسين 1 ميلىگرم ، رايبوفلاوين 26 / 0 ميلىگرم و تيامين 08 / 0 ميلىگرم . در گزارش علمى ديگرى تركيبات شيميايى گياه را به شرح زير اعلام كرده است : اسانس روغنى فرار در حدود 115 / 0 درصد . فرآورده‌هاى فرار حاصل از برگ تره‌تيزك داراى خاصيت و فعاليت ضد باكترى در مقابل ميكروب باسيلوس سبتىليس « 3 » و مايكرو كوكوس پيوژنس واريته ارئوس « 4 » است . تخم تره‌تيزك داراى يك الكالوئيد ( 19 / 0 درصد ) ، سيناپيك اسيد « 5 » ، كولين اتر « 6 » و يك اسانس روغنى است . اسانس روغنى تره‌تيزك خاصيت فعاليت اوئستروژن « 7 » ( تحريك جنسى در زنان ) دارد . تخم تره‌تيزك در حدود 5 / 25 درصد روغن نيم‌خشك دارد . لعاب تخم تره‌تيزك از نظر خواص جانشين صمغ عربى و كتيرا است .

--> ( 1 ) . Glucotropeolin ( 2 ) . Tropeoloside ( 3 ) . Bacillussubtilis ( 4 ) . Micrococcus pyogenes var aureus ( 5 ) . Sinapic acid ( 6 ) . Choline ether ( 7 ) . Oestrogen